Reuma leidt tot fysieke beschadigingen en beperkingen. En zorgt bovendien ook voor extra vermoeidheid. Het is wat onduidelijk waarom dat zo is. Een hypothese is dat stofjes die in je lijf zitten vanwege ontstekingen, ook iets doen met je hersenen. Hoe dan ook, ik heb gewoon minder energie dan de mens-zonder-reuma (of andere soortgelijke aandoeningen) en kan soms moe worden zonder voorafgaande inspanning. Ik wil mijn schaarse energie zo effectief mogelijk inzetten. Ik vind dat ik niet zomaar wat klakkeloos, domweg, lukraak, plompverloren, doelloos of ondoordacht voor me uit moet leven.
Puzzel
Het maken van een legpuzzel vond ik dan ook onzin. Heel erg onzin. De stiefmoeder van Assepoester gooide, om haar te pesten, linzen en erwten in de as van de haard die Assepoester er dan weer uit moest vissen en sorteren. Dat niveau van onzin bedoel ik. Je koopt een stuk karton dat in kleine stukjes is geknipt, je past die stukjes weer aan elkaar tot ‘t originele karton en vervolgens gooi je alles weer door elkaar en berg je het in een doos op zolder op tot je een paar jaar later weer hetzelfde doet. Waarom?!
Tijdens de pandemie ontdekte ik het antwoord op die vraag. We hebben wat afgepuzzeld. Puzzelen gaat over ontspanning, zo bleek. Je lijf moet herstellen, je hoofd moet even heel ergens anders mee bezig zijn. En ontspannen is heel nuttig. Bovendien: als de puzzel af is brengt dat voldoening, ondanks dat ie na een paar dagen weer in stukjes in de doos belandt
Lego puzzelen
Toen de kinderen nog klein waren hebben we samen drie volle kerstvakantiedagen lang lego gesorteerd. Het was een hele leuke kerst met zijn allen rond een grote tafel met vele duizenden legostukjes die allemaal in vakjes met soortgelijke stukjes moesten worden opgeborgen. (Inderdaad, we hebben idioot veel lego in huis.) Dat was ook een soort puzzelen. We houden hier thuis gewoon allemaal van sorteren en zaken in het juiste vakje stoppen. Er zitten wat diagnoses autistisch spectrum in ons gezin, dat verklaart misschien wat. Hoe dan ook, we werden er allemaal gelukkig van.
Misschien had Assepoester het ook niet zo vervelend gevonden dat ze die erwten en linzen moest sorteren als ze op het autistisch spectrum had gezeten. Een druk prikkelrijk feest aan ‘t hof had ze dan toch al liever vermeden. Dan had ze geen beroep op die goede fee gedaan, had ze dat glazen muiltje niet verloren en was er verder geen prins aan te pas gekomen. Wie weet was ze dan heel gelukkig geworden met een buurjongen die veel liever was dan die prins. En die een kast vol lego had. Dan had haar sprookje ook niet opgehouden bij haar huwelijk. Want samenleven met de buurjongen en zijn gesorteerde lego was veel minder ingewikkeld en moeizaam dan met een prins en al die protocollen aan het hof. Dan had ze nog eens lang en gelukkig geleefd!
Dit soort mijmeringen ontstaan ook tijdens het puzzelen. Heel bevredigend.
Leren van leegte
Soms is er een puzzelstukje kwijt. Omdat ik de puzzels in de regel tweedehands koop hoeft dat niet aan mij te liggen. Maar het zal best een keertje wél aan mij liggen als ik de krant weer eens bovenop de puzzel heb gelezen. Dan verdwaalt er een stukje tussen het papier. Een puzzel niet af kunnen maken, zo’n leegblijvende ruimte in de afbeelding, is onbevredigend maar aan de andere kant ook weer leerzaam. Imperfectie mag ook bestaan immers.
Wat een leermomenten tijdens dat puzzelen! Er ligt nu regelmatig een doos kartonnen stukjes en een onaffe puzzel bij mij thuis op tafel. Heel nuttig.
maart 2026
(En puzzelen met dieren in aquarel kan natuurlijk ook.)
